Rachid Ghannouchi: Pemikir Islam Tunisia
DOI:
https://doi.org/10.71402/xpr9p997Keywords:
Rachid Ghannouci, MTI, Hizb al-Nahdhah, TunisiaAbstract
Artikel ini mengkaji pemikiran politik Rachid al-Ghannouchi dalam perkembangan politik Islam dan demokrasi di Tunisia. Fokus kajian diarahkan pada idealisme politik yang dikembangkannya melalui pergerakan al-Nahdah, yang berlandaskan prinsip kebebasan, keadilan, dan demokrasi, serta pengaruhnya terhadap perubahan politik melalui penentangan terhadap rezim otoriter Habib Bourguiba dan Zine el-Abidine Ben Ali. Penelitian ini menggunakan metode kualitatif dengan pendekatan tinjauan dokumenter dan analisis konten, serta menerapkan pendekatan historis, deskriptif, dan analitis terhadap sumber-sumber arsip yang relevan. Hasil penelitian menunjukkan bahwa al-Nahdah, yang didirikan bersama oleh al-Ghannouchi pada 1980, memainkan peran penting dalam menentang warisan kolonialisme dan otoritarianisme di Tunisia. Pemikiran politik al-Ghannouchi turut mendorong terbangunnya kerja sama antara kelompok Islam dan sekuler berdasarkan supremasi hukum, kebebasan, dan nilai-nilai demokrasi.
References
Anne Wolf, Political Islam in Tunisia: The History of Ennahda. Oxford: Oxford University Press, 2017.
Anne Wolf, Ben Ali’s Tunisia: Power and Contention in an Authoritarian Regime. Oxford: Oxford University Press, 2023.
Azzam S. Tamimi, Rachid Ghannouchi: A Democrat within Islamism. Oxford: Oxford University Press, 2001.
Azzam S. Tamimi, Rachid Ghannouchi: Seorang Demokrat dalam Wacana Islamisme, terj. Muhammad Syamil Dzulfida & Ahmad Nabil Amir. Kuala Lumpur: Islamic Renaissance Front, 2018.
Bayat, Asef, “The Coming of a Post-Islamist Society”, Critique, (Fall, 1996): 43-52.
Bayat, Asef, “Islam and Democracy: What is the Real Question?” ISIM Papers, N8. Amsterdam: Amsterdam University Press, 2007.
Bennabi, Malik, Al-Qadaya al-Kubra. Damsyik: Dar al-Fikr, 1991.
Bobby, S. Sayyid, A Fundamental Fear: Eurocentrism and the Emergence of Islamism. London: Zed Books, 2003.
Dunn, Michael Collins, “The Al-Nahda Movement in Tunisia: From Renaissance to Revolution.” Dalam Islamism and Secularism in North Africa, ed. John Ruedy. New York: Palgrave Macmillan US, 1996.
John L. Esposito dan John O. Voll, Makers of Contemporary Islam. New York: Oxford University Press, 2001.
Linda G. Jones, “Portrait of Rachid al-Ghannouchi,” Middle East Report, Vol. 18, No. 153 (July-August 1988): 19-22.
M. Zaidi, Makmor, Azmil, “Politik Islam dalam Konteks Tunisia Pasca Revolusi Jasmine,” Afkar Vol. 25 No. 2 (2023): 499-542.
Malik, Maszlee, “Tatakelola Kerajaan yang Baik (Good Governance), Gerakan Islam dan Rashid Al Ghannoushi,” dalam Zulkifli Hasan, ed., Rashid Al Ghannoushi Intelektual-Reformis Gerakan Islam (pp. 41-62). Kuala Lumpur: Angkatan Belia Islam Malaysia, 2013.
Malik, Maszlee, “An Interview with Dr. Rashid Ghannouchi,” Kulliyyah Research Bulletin, Vol. 5, No. 2 (December 2014): 1-3.
Malik, Maszlee, “Tunisia, al-Nahda dan Gerakan Islam,” dalam Rashid Al Ghannoushi Intelektual-Reformis Politikal Islam (pp. 125-144). Petaling Jaya, Selangor: Angkatan Belia Islam Malaysia & Ilham Books, 2016.
Mohammad Dawood Sofi, Rashid al-Ghannushi: A Key Muslim Thinker of the 21st Century. Singapore: Palgrave Pivot, 2018.
Mohd, Manzoor Alam, The 100 Great Muslim Leaders of the 20th Century. New Delhi: Institute of Objective Studies, 2006.
Muhammad Rusdi, M., “Islam Demokratis Perspektif Rachid Ghannouchi,” Jurnal Hukum Samudra Keadilan, Vol. 16, No. 1 (2021): 19-36.
Noureddine Jebnoun, “Tunisia at the Crossroads: An Interview with Sheikh Rachid al-Ghannouchi”. Foreword by John L. Esposito. ACMCU Occasional Papers, April 2014.
Noureddine Jebnoun (28 September 2015). “Tunisia di Persimpangan: Sebuah Wawancara Bersama Sheikh Rachid Al-Ghannouchi” (Diterjemahkan oleh Ahmad Muziru Idham Adnan, Shuhaib Ar Rumy Ismail dan Imran Mohd Rasid). http://irfront.net/post/articles/tunisia-di-persimpangan-sebuah-wawancara-bersama-sheikh-rachid-al-ghannouchi/ diakses 2 Oktober 2016.
Rachid, Ghannouchi, “The Participation of Islamists in a Non-Islamic Government”, John J. Donohue, John L. Esposito, Islam in Transition: Muslim Perspectives. Oxford: Oxford University Press, 1982.
Rachid, Ghannouchi, Maqalat. Paris: Dar al-Karawan, 1984.
Rachid, Ghannouchi, Minal-Fikr al-Islami fi Tunis. Kuwait: Dar al-Qalam, 1992.
Rachid, Ghannouchi, Al-Hurriyat al-‘Ammah fi al-Dawlah al-Islamiyah. Beirut: Arab Unity Studies Center, 1993.
Rachid, Ghannouchi, “Al-Islam Yuwli 'Inayatan Kubra Lil-Mujtama' al-Madani”, Al-‘Alam (London), no. 612 (14 Mac 1998), dan no. 613 (21 Mac 1998).
Rachid, Ghannouchi, “Secularism in the Arab Maghreb”, dalam Azzam Tamimi, John L. Esposito, eds., Islam and Secularism in the Middle East. New York: NYU Press, 2000.
Rachid, Ghannouchi, “Al-‘Ilmaniyyah wa ‘Ilaqah al-Din bi al-Dawlah min Manzur Harakah al-Nahdah” (Sekularisme dan hubungan antara agama dan negara dari perspektif parti al-Nahdah). Ucapan di Centre for the Study of Islam and Democracy (CSID), Tunisia, 2 Mac 2012.
Rached, Ghannouchi, “From Political Islam to Muslim Democracy: the Ennahda Party and the Future of Tunisia,” Foreign Affairs 95, No. 5 (2016): 33.
Rached, Ghannouchi, “Ennahda’s Democratic Commitments and Capabilities: Major Evolutionary Moments and Choices,” dalam Democratic Transition in the Muslim World (pp. 15-27). New York: Columbia University Press, 2018.
Shakira Alisakun, “Islam and Democracy: A Study on Rachid Ghannouchi’s Views,” Tafhim 13, No. 2 (2020): 27-54.
Z. Husaini, M. R. Mohd Nor, M. Zulfazdlee, “Sumbangan Rachid Ghannouchi dalam Mengharmonikan antara Islam dan Demokrasi,” International Journal of West Asian Studies, 13 (2021): 147-159.
Zulkifli Hasan, ed., Rashid Al Ghannoushi Intelektual-Reformis Gerakan Islam. Kuala Lumpur: Angkatan Belia Islam Malaysia, 2013.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Ahmad Nabil Amir, Tasnim Abdul Rahman (Author)

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.